Michaël Steehouder

Subject
De kunst van het overtuigen, zo luidt de meest gebruikte definitie van Retorica. Met zijn wortels in de klassieke oudheid kunnen we Retorica wel beschouwen als de oorsprong van de moderne communicatiewetenschap. De laatste jaren is er een opvallende herleving te zien van de belangstelling voor deze oorsprong. "Terug naar Aristoteles".

De klassieke retorica onderscheidde drie overtuigingsmiddelen: logos (de redelijke discussie), pathos (de emotie), en ethos (de geloofwaardigheid van de spreker). Van elk van die overtuigingsmiddelen werd uitvoerige studie gemaakt, die resulteerde in een indrukwekkend stelsel van 'topen' oftewel: mogelijke vindplaatsen van goede argumenten en goede verwoordingen voor overtuigende redevoeringen. In dit vak maken we kennis met een aantal inzichten uit de klassieke retorica, en met hun verschijningsvormen in hedendaagse theorieën over argumentatie, taalgebruik en visualisering van persuasieve boodschappen. We gebruiken die inzichten om tot een kritische analyse te komen van zulke boodschappen.

We richten ons daarbij vooral op beleidsdiscussies, maar ook bijvoorbeeld op columns en marketingteksten zoals direct mail.

Studiestof
Antoine Braet. Retorische kritiek. Overtuigingskracht van Cicero tot Balkenende. Den Haag: Sdu Uitgeverij. ISBN 978 90 12 119566. Prijs Euro 29,95.
Enkele artikelen en websites over retorica en argumentatie.

Tijdvak
Dit vak wordt aangeboden in het eerste deel van het tweede semester (januari-februari)

Organisatie
In de wekelijkse bijeenkomst wordt telkens een aspect besproken. De studenten bereiden dat voor door de betreffende theorie te bestuderen en een of enkele retorische analyses te maken.

Niveau en omvang
Mastervak. 5 ECTS (140 studie-uren voor de gemiddelde student).

Vervolgopdracht
Als vervolg op dit vak kunnen studenten een Opdracht retorica en argumentatie (5 ECTS) maken. Daarin maken zij een retorische of argumentatieve analyse van een communicatie-uiting, of van de communicatieve stijl van een persoon of organisatie. Een andere mogelijkheid is een analytische of experimentele studie naar een retorische figuur of een bepaald argumentatiepatroon.